Categorie archief: Gemeente Geldermalsen

Groot of klein Geldermalsen?

Naast het dorp Geldermalsen heb je natuurlijk ook de gemeente Geldermalsen. Dit ‘Groot Geldermalsen’ ontstond op 1 januari 1978 door samenvoeging van de voormalige gemeenten Beesd, Buurmalsen, Deil en Geldermalsen. Het is ook letterlijk een grote gemeente, met een oppervlakte van ruim 100 vierkante kilometer. Aan de andere kant behoort het met 26.000 inwoners weer tot de kleinere gemeenten van Nederland.

8. Herindeling

De man die de Betuwe schilderde

Een van de grootste kunstenaars die Geldermalsen heeft gekend, was Piet Mulder (1919-2001). Hij kwam hier als medewerker van de Spoorwegen in 1945 wonen, samen met zijn vrouw, danslerares Hanna Mulder-Hulscher. Piet Mulder had ateliers op Tuindorp en het Laageinde. Tijdens wandelingen en fietstochten legde hij honderden landschappen van dorpen in de Betuwe vast. Ook maakte hij een groot aantal portretten. Mulder deed aan meer dan honderd tentoonstellingen mee.

12. Piet Mulder Gezicht op Tricht

BN’ers aan de Linge

De dorpen van Geldermalsen zijn nooit overbevolkt geweest met bekende Nederlanders. Tot de BN’ers die hier wél woonden of wonen, behoren Bonny St. Claire (Acquoy), Pistolen Paultje (Rumpt), Erik Pieters (Enspijk), Anton Geesink (Rumpt), Fred Emmer (Rhenoy), Abraham Kuyper (Beesd), presentatrice Audrey van der Jagt (Rumpt), de schilders Piet Mulder (Geldermalsen) en Jan van Anrooy (Rumpt/Tricht) en de vaste begeleider van Toon Hermans, Coen van Orsouw (Geldermalsen).

 

Het begon met drie manden vol kersen

Rond 1900 verliep de fruithandel in de streek rommelig. Daarom richtten 34 fruittelers op 4 mei 1904 de ‘Veiling Vereeniging Geldermalsen en Omstreken’ op. Bij de eerste veiling was het afwachten of er wel fruit aangeleverd zou worden, totdat er een kruiwagen het terrein op kwam en een van de aanwezigen riep: ‘Zie daar! Drie kopmanden kersen!’ De rest is geschiedenis. Tegenwoordig is de veiling een gigantisch, ultramodern bedrijf onder de naam Fruitmasters.

21. Veiling

Bruggen en veren

De Linge verdeelt de gemeente Geldermalsen in een noord- en zuidhelft. Om die twee kanten van het gebied tóch bij elkaar te houden, zijn er bruggen of veren nodig. In de gehele gemeente zijn er nu zes bruggen over de Linge, terwijl er van de veren nog eentje over is: het voetveer tussen Enspijk en Mariënwaerdt. Vroeger had bijna ieder dorp een veer, getuige bijvoorbeeld de straatnaam Achter ’t veer in Geldermalsen.

25. Lingebruggen

De langste van Nederland

Als er iets de dorpen van Geldermalsen verbindt, is het de Linge wel. Op één dorp na (Meteren) liggen ze allemaal aan dit fraaie riviertje. Hoewel, riviertje… de Linge is met haar 108 kilometer de langste volledig in Nederland lopende rivier. Het deel van de Linge dat door Geldermalsen loopt, is ook landelijk vermaard om zijn kanomogelijkheden.

30. De Linge

Peperduur project

Sinds begin deze eeuw wordt de zuidgrens van Geldermalsen gemarkeerd door de Betuwelijn, of Betuweroute, zoals hij officieel heet. Het heeft heel wat voeten in de aarde gehad voordat deze goederenspoorlijn van Rotterdam naar Duitsland er kwam. De protesten waren talrijk, de kostenoverschrijdingen gigantisch, maar in 2007 werd de Betuwelijn tóch in gebruik genomen. Van de gevreesde frequentie van iedere 5 minuten een trein is het echter nog niet gekomen.

33.jpg
Protestgroep Betuwelijn in actiein 2007. Foto Indymedia NL.

Knooppunt Geldermalsen

Geldermalsen is in meerdere opzichten een waar knooppunt en daarom voor veel forenzen en bedrijven een aantrekkelijke gemeente. Allereerst wordt de gemeente doorsneden door twee van de belangrijkste snelwegen van Nederland, de A2 en A15. Daarnaast loopt hier een belangrijke noord-zuidspoorlijn en kun je ook naar het westen en oosten met de trein. En wat te denken van de Betuweroute, die langs de A15 loopt? Voor het recreatieve verkeer, ten slotte, is er nog de Linge.

34. Verkeersplein Deil

Bekend door de files

‘Tien kilometer file voor knooppunt Deil.’ Hoe vaak is deze melding niet te horen geweest bij de verkeersinformatie? Deil is landelijk bekend van de filemeldingen. En dat terwijl het knooppunt eigenlijk grotendeels in Enspijk ligt. Toen het echter ontstond – al in 1939 kwam er hier een T-splitsing in de A2 – behoorde Enspijk nog de gemeente Deil. Tot 1989 was het knooppunt bekend als Verkeersplein Deil, een grote rotonde. Hieraan dankt de nabijgelegen camping haar naam.

SONY DSC

De laatste rustplaats

De gemeente Geldermalsen kent tien algemene begraafplaatsen. In het dorp Geldermalsen zelf zijn er twee: de oude begraafplaats aan de D.J. van Wijkstraat en de grote begraafplaats aan de Lange Akker. Daarnaast zijn er tien “niet gemeentelijke” begraafplaatsen die worden beheerd door verschillende kerkbesturen. Het minst bekend zijn de twee oude joodse begraafplaatsen, in Geldermalsen (aan de Meersteeg) en aan de Parkweg in Beesd.

43. Begraafplaatsen