Categorie archief: Dorp Geldermalsen

Met de stoomtrein van Geldermalsen, via Kesteren naar Tilburg

In het Polygoon journaal van 1 januari 1974 werden fraaie beelden getoond van een oude stoomtrein uit 1911, waarmee ruim zestig jaar later een ritje kon worden gemaakt van Geldermalsen, via Kesteren, naar Tilburg. Het commentaar bij het filmpje wordt gegeven door Philip Bloemendaal.

De locomotief, bijgenaamd “Jumbo” , was eerst bekend onder nummer SS 731 en vanaf 1921 onder nummer 3737. De loc reed in 1974 met acht rijtuigen uit 1924 naar Tilburg.

Foto van Joop van Bilsen / Anefo gemaakt op 16-6-1956 van 25 jaar Ned. Ver. van Belangstellenden in Spoor- en Tramwezen. Stoomlocomotief ( no. 3737 ) en houten rijtuigen (bron: http://www.collectienederland.nl).

Deze sneltreinlocomotief was een echt werkpaard en reed zo’n 3 miljoen kilometer in totaal. Na bijna een halve eeuw trouwe dienst, maakte de locomotief op 7 januari 1958 namens de NS de laatste officiële stoomtrein van Geldermalsen naar het Nederlands Spoorwegmuseum (Utrecht Maliebaan). Daar is de locomotief nog steeds te bekijken.

Wellicht zijn er mensen die toentertijd zijn meegereden of andere herinneringen hebben aan deze rit? Wij horen het uiteraard graag van u!

Oude stoomloc van stal gehaald, by Polygoon-Profilti (producent) / Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid (beheerder), is licensed under Creative Commons – Attribution-Share Alike.

 

Geldermalsen in de Beeldbank van het NIMH

Een zoekactie naar Geldermalsen op de site van het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) heeft zeven foto’s als resultaat. Met een gevarieerd aanbod aan onderwerpen, te weten een luchtfoto, drie foto’s van een toespraak tot de manschappen van het luchtverdedigingspunt Geldermalsen in 1939 en drie foto’s van een  selectie-training te Geldermalsen met het Nationaal Militair Voetbal Elftal in 1998.

Allereerst de luchtfoto genomen tussen 1920 en 1940.

Geldermalsen was uiteraard aanzienlijk kleiner als dat het nu is. Er is nog geen jachthaven aangelegd en de brug over de Linge was nog niet de huidige brug. De Beurs (tegenwoordig deels Schenkerij de Beurs en deels Le Mélangeur Koffie, Thee & Chocolade) en de centrumkerk zijn duidelijk te herkennen.

De bebouwing is vooral te vinden tussen de Kerkstraat en de Herman Kuijkstraat. Links tot aan de Kerkstraat en en de Rijksstraatweg. De Rijksstraatweg kent een aantal gebouwen tot aan Molen de Bouwing.

Rechts van de Rijksstraatweg loopt het dorp door via de Zaaiwaardweg en verder in een strook langs de Geldersestraat en de Herman Kuijkstraat.

Het NIMH geeft bij deze foto de volgende informatie:

In 1939 was er in Geldermalsen een luchtverdedigingspunt gevestigd. De foto’s hebben een “toespraak tot manschappen van het luchtverdedigingspunt Geldermalsen door de Generaal der Artillerie C.A. Prins, commandant Luchtverdedigingskring Utrecht-Soesterberg” als onderwerp.

Het NIMH geeft bij deze foto’s de volgende informatie:

Ten slotte de foto’s van een selectie-training met het Nationaal Militair Voetbal Elftal met de assistent-bondscoach met zijn pupillen op de voetbalvelden in Geldermalsen.

Het NIMH geeft als informatie bij deze foto’s:

Zie ook:

Acquoy in de Beeldbank van het NIMH
Asperen in de Beeldbank van het NIMH
Beesd in de Beeldbank van het NIMH
Buurmalsen in de Beeldbank van het NIMH
Gellicum in de Beeldbank van het NIMH
Herwijnen in de Beeldbank van het NIMH
Vuren in de Beeldbank van het NIMH
Waardenburg in de Beeldbank van het NIMH

Terugblikken augustus: Kinderen op de foto in het archief

FK1564Deze twee foto’s komen uit de collectie van het Regionaal Archief Rivierenland en zijn waarschijnlijk in of rond 1983 voor de krant gemaakt. Dit keer staan er vooral kinderen op. Op de eerste foto, gemaakt op het Marktplein in Geldermalsen, kregen we veel enthousiaste reacties, van mensen die zichzelf of bekenden of familie herkenden. Het waren leerlingen van twee scholen, waaronder de Jan Harmenshof in Geldermalsen. Zij mochten 4 platanen planten ter afsluiting van de herinrichting van de markt, onder toeziend oog van burgemeester Baris. De grootste jongen midden op foto vooraan met de schop is Cees Veldhuizen. De jongen op de fiets is Mohamed Chaiba. De 2e jongen van links is Jurriaan van de Vreede. Ook (waarschijnlijk) herkend: Martin Jacobs, Roel Huijbers, Martijn van Eldik, Petra Jungblut , Michiel Visser. De meiden staan wat meer achteraan: Carina Riezebos, Ellen Korving-Kajim, Nanda Roep, Margreet van Stuijvenberg. Op Facebook bleek overigens dat veel van de gefotografeerden zich niets van deze bijeenkomst herinneren. Achteraan werd een moeder herkend, Truus Huijbers-Simons . Bedankt voor de vele reacties!

Op de andere foto was een modeshow in Beesd te zien, hier kwamen helaas geen reacties op binnen.

FK1566

Rubriek april Terugblikken

Deze culturele foto’s komen uit de collectie van het Regionaal Archief Rivierenland. Ze zijn ook vertoond tijdens de Historische Avond in Le Mélangeur op 31 maart.

RAR_taptoe_1983

Op de eerste foto zijn jonge muzikanten te zien tijdens de taptoe in Geldermalsen, waarschijnlijk in 1983. Wie zijn zij? En wat speelden zij?

RAR_buurmalsen_1983

Op deze foto is een kunstexpositie te zien in Buurmalsen, ook in 1983. Waar en wanneer was dit, wie exposeerden hier en wie herkent zichzelf of een bekende op deze foto?

Reacties
Op deze rubriek kregen we al veel reacties, via de mail en Facebook. Onder andere deze uitgebreide reactie van Aafke Bronts, leerkracht van De Malsenburg, op de foto met de expositie: “De kunstexpositie in Buurmalsen is de tentoonstelling van het Mini-Corso op de Malsenburg. Na het fruitcorso in Tiel werd er ieder jaar een mini-corso gehouden. De leerlingen maakten een ontwerp n.a.v een bepaald onderwerp. Dit ontwerp werd over gezet op een groter stuk bord karton. Geverfd en beplakt met zaden.De hoogste leerjaren maakten vaak een gezamenlijk 3 dimensionaal werkstuk. Ooit is een mini corso werkstuk naar de balk van Stuif es in gestuurd en uitgekozen.
Tegenwoordig wordt er nog steeds om de twee jaar een Mini corso op de Malsenburg gehouden. Er worden dan ontwerpen door de kinderen gemaakt naar aanleiding van het Thema van de Kinderboekenweek. Het laatste Mini Corso was in oktober 2016 dus de volgende is in oktober 2018.
Ik herken een aantal kinderen, ik was toen al werkzaam op de Malsenburg. De grote jongen rechts is Andre Timmer. De volwassen vrouw is Bep Huijgen met haar dochter Jolanda op de arm. Het blonde meisje met de midden scheiding is Bea Huijgen. De jongen met de donkere haren en de midden scheiding is Theo Jansen.”

Over de muziekfoto lazen we: Dit is showkorps Prinses Marijke. Liesbeth Kool staat op de foto, Maria Van Meegdenburg met trompet, Marian Verweij slagwerk en Richard de Haar slagwerk.

Rubriek Terugblikken maart 2017

In februari is er geen rubriek verschenen. Dit is de rubriek Terugblikken van maart 2017.
Deze feestelijke foto’s komen uit de collectie van het Regionaal Archief Rivierenland. Wie weet er meer van?

foto_RAR_spelweek Deze foto is genomen tijdens de spelweek Geldermalsen/Tricht. Wie zijn deze vrolijke kinderen en in welk jaar was dit? Wij vermoeden rond 1983.

foto_RAR_buurtverTrichtDe tweede foto laat de buurtvereniging Tricht zien tijdens een gezellige barbecue. Wie zijn de heren (en dame die er half opstaat) achter het vuur en in welk jaar is dit?

Reacties zijn van harte welkom via de mail: geschiedenisgeldermalsen@kpnmail.nl, via deze site of Facebook en worden gepubliceerd op deze website.

Terugblikken januari 2017

foto_rubriekjanuari_gevonden-op-rijnstraat-64-geldermalsen

Wie weet er meer over deze oude foto? Hij is gevonden in het gebouw van Standby 64, aan de Rijnstraat 64 in Geldermalsen. Waarschijnlijk is de foto uit een tas of kast gevallen, want hij lag zomaar ergens op de grond. We weten niet zeker of de foto ook hier in de buurt is gemaakt.De foto is al heel vaak bekeken op onze Facebookpagina,meer dan 5.000 keer, en hij is ook vaak gedeeld. Maar we hebben helaas nog weinig bruikbare reacties gekregen. Wie kan ons helpen?
Wie staan er op?
Waar en wanneer is de foto gemaakt?
Reacties zijn van harte welkom!

Met de trein van Utrecht naar Geldermalsen na de Tweede Wereldoorlog

In de Tweede Wereldoorlog raakten de spoorbruggen bij Zaltbommel en Hedel zwaarbeschadigd. Daardoor was treinverkeer vanaf Utrecht naar Den Bosch niet meer mogelijk. De brug bij Culemborg bleef gespaard, maar de brug bij Zaltbommel werd door Nederlandse militairen in mei 1940 opgeblazen om de opmars van de Duitsers te blokkeren.

Soldaten bij de brug die ze hebben opgeblazen in het begin van de oorlog (1940). Collectie: Stadskasteel Zaltbommel.
Soldaten bij de brug die ze hebben opgeblazen in het begin van de oorlog (1940).
Collectie: Stadskasteel Zaltbommel.

Ook de brug bij Hedel door Nederlandse militairen vernield in mei 1940. De Duitsers legden er een pontonbrug voor in de plaats. De verkeersbrug was in 1942 hersteld, waarna de pontonbrug kon worden verwijderd. In 1944 werd deze brug wederom vernietigd, dit keer door de Duitsers, om de opmars van de geallieerden te stuiten.

Na de oorlog werden de bruggen weer hersteld, maar voordat dat werk gereed was, was men bij de reis van Utrecht naar Den Bosch of vice versa afhankelijk van een combinatie van vervoer per trein en bus. De overstap van trein naar bus gebeurde op station Geldermalsen. In het Polygoon Journaal van 19 april 1947 zijn van die reis werkelijk prachtige beelden te zien.

Bron: www.openbeelden.nl

Op vrijdag 10 januari 1947 werd de herbouwde brug bij Zaltbommel geopend en op 16 mei 1947 de brug bij Hedel. Daarna kon men de reis weer volledig met de trein maken.

Kraagsteentje in de Centrumkerk

De huidige Centrumkerk of St. Suitbertuskerk in Geldermalsen is gebouwd in de 15de eeuw, als vervanger van een kleinere tufstenen kapel uit de 12de eeuw, waartegen aan de westzijde omstreeks 1250 een toren was gebouwd. Het koor van de oude kerk kwam waarschijnlijk niet verder dan de triomfboog van de huidige kerk.

20. CentrumkerkVoor deze triomfboog staat een doopvont van hardsteen, ‘Namens graniet’ uit omstreeks 1460. De doopvont was nog maar een goede honderd jaar oud toen de reformatie Geldermalsen bereikte. Of hier een Beeldenstorm heeft huisgehouden weet niemand, wel dat alles anders moest. Voor de reformatie stond de pastoor in het koor en stond of zat de gemeente met het gezicht naar het oosten. Vanaf de reformatie kerkte men met het gezicht naar het westen. Tegen de oostmuur van de toren kwam een preekstoel of kansel. Het ‘pontificale’ doopvont werd gedegradeerd tot voetstuk voor de brenger van het woord Gods.
Achter het koorhek bevindt zich een witmarmeren zerk. In 1684 lieten Jacob van Borssele van der Hooge, Heer van Geldermalsen, en Maria van Varick, dit grafteken maken, De restanten van de fundering van het Huis van Geldermalsen, waar zij woonden, liggen nog in het Zwarte Kamp, in de stationsbuurt. Van Borssele overleed op 19 augustus 1685, zijn vrouw in 1707. De overblijfselen van dit echtpaar zijn in 1791 overgebracht naar Parijs.

lamgods

In de kerk zijn in de zijbeuk, het schip en het koor zogenaamde kraagsteentjes aangebracht. Een kraagsteen is in een muur of kolom bevestigd en steekt daar uit. Het wordt gebruikt om een bovenliggend element van het bouwwerk te dragen: een boog, balk, kroonlijst of balkon. De kraagsteentjes geven voorstellingen uit de bijbel weer of hebben in onderling verband een symbolische betekenis.

Dit artikel is eerder verschenen in Nieuwsblad Geldermalsen.

Prinses Juliana in Geldermalsen in 1933

Op 14 juni 1933 bezocht prinses Juliana Geldermalsen, “onder groote belangstelling”, om daar de nieuwe Julianabrug over de Linge te openen. De brug verbindt Geldermalsen met Buren en Erichem, via de Prinses Julianaweg en de Erichemsekade. Van dit koninklijke bezoek zijn fraaie verslagen en foto’s in de kranten terug te vinden. 

Provinciale Noordbrabantsche en 's Hertogenbossche courant 16-06-1933_foto
Provinciale Noordbrabantsche en ’s Hertogenbossche courant dd. 16-06-1933.

De Julianabrug in Geldermalsen is een brug die deze plaats met Buren en Erichem verbindt. De brug overspant de Linge. Aan Burense zijde gaat de Prinses Julianaweg, die over de brug loopt, over in Erichemsekade. Onder de brug is een stuw en daardoor is de Linge verder stroomopwaarts niet meer bevaarbaar. De brug werd in 1933 gebouwd op initiatief van de gemeente Geldermalsen. De brug werd in de Tweede Wereldoorlog vernield, maar daarna weer herbouwd.

nl151679_Collectie Arthur
Julianabrug te Geldermalsen in 1934, collectie Arthur Eerelman-Hanselman.

nl151678_Collectie Arthur

Julianabrug te Geldermalsen in 1934, collectie Arthur Eerelman-Hanselman.

Prinses Juliana Louise Emma Marie Wilhelmina van Oranje-Nassau (Den Haag, 30 april 1909 – Baarn, 20 maart 2004) was bij haar bezoek aan Geldermalsen 24 jaar oud. Zij had drie jaar eerder haar studie afgerond aan de Rijksuniversiteit Leiden. Er werd langzaam gezocht naar een geschikte echtgenoot voor Juliana. In 1934 leek Prins Karel van Zweden de meest geschikte kandidaat, maar in 1936 bleek prins Bernhard van Lippe-Biesterfeld de gelukkige te zijn. Een jaar later traden zij in het huwelijk, dat vier kinderen voort zou brengen: Beatrix (1938), Irene ( 1939), Margriet (1943) en Christina (1947).

Juliana was van 1948 tot 1980 Koningin der Nederlanden. Een koningschap dat enkele turbulente periodes kende. Denk bijvoorbeeld aan  de contacten met gebedsgenezeres Greet Hofmans; het niet goedgekeurde huwelijk van prinses Irene met prins Carlos Hugo van Bourbon-Parma of de Lockheed-affaire rond Prins Bernhard.

Juliana werd de oudste Oranje ooit. In 2004 overleed zij op 94-jarige leeftijd. Bij De grootste Nederlander verkiezingen eind 2004 stond Juliana op de veertiende plek.

kha_0017-groot-jpg
Portret van Juliana in 1933, foto gemaakt door hoffotograaf Franz Ziegler (1893-1939), bron: http://www.koninklijkhuis.nl.

Maar we dwalen af… terug naar 1933, toen de 24-jarige prinses Geldermalsen bezocht om de naar benoemde brug te openen. Het Volk. Dagblad voor de arbeiderspartij schreef op 14 juni 1933:

Nieuwe brug bij Geldermalsen
Vandaag feestelijk geopend
Geldermalsen, Woensdag.

De nieuwe brug over De Linge, die een rechtstreeksche verbinding vormt tusschen Geldermalsen en Buren is vandaag feestelijk geopend. Prinses Juliana was per auto uit Apeldoorn overgekomen.
De burgemeester van Geldermalsen, de heer Rooseveld van der Ven wees op de beteekenis van De Linge voor deze streek, die de afschelding vormt tusschen het bekoorlijke Buren en de Buursche en Geldersche Malsen. Er is voor Geldermalsen echter een nieuw tijdperk ingeluid, getuige de rookende schoorsteenen, de bedrijvigheid aan het station, bij de veillngen en op de markt.
Nadat zij het lint, dat over de brug was gespannen had doorgeknipt, bezichtigde prinses Juliana te Buren het weeshuis en de graftombe van gravin Maria van Buren in de hervormde kerk.”

Het Leeuwarder Nieuwsblad voegde daar, op dezelfde dag, nog de volgende wetenswaardigheid aan toe: “Deze brug is op initiatief van het gemeentebestuur van Geldermalsen in werkverschaffing gebouwd.”

In veel kranten verschenen bovendien fraaie foto’s van het bezoek van prinses Juliana. Hieronder vind u er een aantal.Het zijn digitale scans van oude kranten, dus de kwaliteit is niet optimaal.

De Sumatra Post 28-07-1933_foto

Algemeen Handelsblad 15-06-1933_fotoDe Tijd Godsdienstig-staatkundig dagblad 15-06-1933_fotoNieuwe Tilburgsche Courant 17-06-1933_foto

Door: Arthur Eerelman-Hanselman, dd. 5 juni 2016.

 

Een ‘wandeling’ van Geldermalsen naar Leerdam: wandel-, fiets- of autoroute anno nu

Fietsroute langs de Linge

Volg met de onderstaande route zélf de wandeling uit het artikel Een ‘wandeling’ van Geldermalsen naar Leerdam – in 1884. Deel 1: Geldermalsen, Deil, Mariënwaard, Beest en Een ‘wandeling’ van Geldermalsen naar Leerdam – in 1884. Deel 2: Rumpt, Renooi, Ackooi, Asperen, Leerdam op de fiets of de auto.

Fietsknooppunten

De route is gebaseerd op de fietsknooppunten. Dit zijn de vetgedrukte cijfers. Kijk ook op: www.falk.nl of bij de fietsroutes van de ANWB

Hoe werkt dat? Knooppuntroutes, oftewel fietsroutenetwerken, bestaan uit een groot aantal genummerde knooppunten. Tussen die knooppunten lopen in twee richtingen bewegwijzerde verbindingsroutes. Op de routebordjes tussen de knooppunten staan de rijrichting en het nummer van het knooppunt waarnaar u op weg bent. Op elk knooppunt staat een informatiepaneel met knooppuntnummer en een overzicht van het fietsroutenetwerk. Naast het informatiepaneel wordt op een apart bordje aangegeven naar welk ander knooppunt u kunt fietsen.

Er zijn enkele aanpassingen aangegeven voor de auto, en op sommige punten zijn ‘uitstapjes’ of keuzemogelijkheden aangegeven. De lengte van de basisroute (enkele reis Geldermalsen – Leerdam) is ca. 21 km.

Kaart wandeling_V3_def_highres.jpg
Klik op de kaart voor een grotere weergave

Hieronder wordt de route beschreven. De route is ook als printbaar PDF bestand te downloaden.

Startpunt:

De Deilse zijde van station Geldermalsen.

  • Ga de Deilse weg in richting Deil (met de rug naar het station is dit de weg die rechtdoor gaat)
  • Bij de eerste splitsing: volg 53 rechts richting Deil/Rijndeltaroute. Vanaf hier zijn de fietsknooppunten te volgen.
  • Blijf knooppunt 53
  • Autoaanpassing I, Enspijk:

Je rijdt via de Beemdstraat Enspijk binnen. Waar de fietsers nummer 53 volgen en rechtsaf gaan, ga je met de auto rechtdoor en vervolgt de Beemdstraat. Deze gaat over in de Molenkampstraat. Vervolgens:ga linksaf de Haarstraat in. Aan het einde rechtsaf op provinciale weg N327, viaduct over de A2. Ga de eerste rechtsaf, Kerkakkerweg richting Rumpt. Bij knooppunt 51 fietsroute vervolgen, linksaf richting 97.

  • Mogelijkheid voor uitstapje naar Mariënwaerdt, alleen voor fietsers: Neem vanaf knooppunt 53 de fietspont over de Linge richting knooppunt 54 (tussen april en oktober). Volg vanaf knooppunt 54 nummer 55. Ga dezelfde route terug om de oorspronkelijke fietsroute te volgen.
  • Volg vanaf knooppunt 53 nummer 52
  • Volg vanaf knooppunt 52 nummer 51
  • Volg vanaf knooppunt 51 nummer 97
  • Autoaanpassing II, Rumpt:

Volg, net voor Rumpt, linksaf de Polderdijk. Steek de Veerweg over en ga de Achterweg in. Houd rechts aan en ga de Middenstraat in. Ga de eerste rechts, Gellicumstraat. Ga de eerste links, Dorpsdijk. Volg knooppunt 97.

  • Mogelijkheid voor uitstapje naar Beesd, auto en fiets: Volg, net voor Rumpt, linksaf de Polderdijk. Ga aan het einde rechtsaf de Veerweg op, over de brug richting Beesd.

Vanaf hier zijn er twee mogelijke routes:

Mogelijkheid I, via Rhenoy en Acquoy:

  • Ga op de provinciale weg N327 rechts, richting Rhenoy en Acquoy, 81
  • Volg vanaf knooppunt 81 nummer 82
  • Een leuke ‘sluiproute’: ga na Rhenoy, vóór knooppunt 81 de eerste mogelijkheid links, via een voetgangerstunneltje de Lingedijk op richting Acquoy. Volg de Lingedijk. Dit wordt vanzelf weer de route richting knooppunt
  • Autoaanpassing III, Acquoy:
  • Ga op de provinciale weg N327 rechts, richting Rhenoy en Acquoy, 81
  • Volg de Nieuwesteeg. Ga rechtsaf de Lingedijk op. Rechts aanhouden, Pr. Beatrixstraat. Ga rechtsaf de Achterweg op. Vervolg de Kerkweg. Aan het einde linksaf richting nummer 82.
  • Volg vanaf knooppunt 82 nummer 99

Mogelijkheid II, via Gellicum:

  • Blijf knooppunt 97 volgen
  • Volg vanaf knooppunt 97 nummer 98
  • Volg vanaf knooppunt 98 nummer 99
  • Mogelijkheid voor uitstapje naar Fort Asperen: Volg vanaf knooppunt 99 nummer 82. Ga dezelfde route terug, naar knooppunt 99, om de oorspronkelijke fietsroute te volgen.

Vanaf knooppunt 99 komen de routes weer bij elkaar.

  • Volg vanaf knooppunt 99 nummer 49
  • Volg vanaf knooppunt 49 nummer 57
  • Volg vanaf knooppunt 57 een klein stukje nummer Aan het eind van de Kerkstraat linksaf de Vlietskant in. Deze uitrijden. Rechtdoor de Spoorstraat in. Voor de spoorwegovergang links naar station Leerdam; het eindpunt van de route.
  • Autoaanpassing IV:

Ga na de brug bij het kruispunt met de stoplichten naar rechts (Meent). Meteen weer rechts (Westwal) tot op de Kerkstraat. Volg dan de fietsroute.

Overige artikelen bij het artikel over de wandeling:

Mededelingen

 

Deze teksten van de hand van Martine Eerelman-Hanselman en Arthur Eerelman-Hanselman en Helma Schouten verscheen eerder in de Mededelingen van de Historische Kring West-Betuwe. Een wandeling van Geldermalsen naar Leerdam. 1884-2012, jaargang 40, jubileumnummer 2012.